Hoe maak je een e-health programma over autisme écht autismevriendelijk?
Autisme heeft invloed op de manier waarop iemand informatie verwerkt, prikkels ervaart en sociale situaties beleeft. Dat vraagt om een benadering in e-health die helder en voorspelbaar is. Loes van Mulken maakt al vijf jaar deel uit van het content development team van Embloom en was nauw betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe Autisme programma. “We hebben ons steeds afgevraagd hoe iemand met autisme dit zou lezen en ervaren,” vertelt ze. “Die vraag heeft onze keuzes in taal en opbouw gestuurd.”
Autismevriendelijk ontwikkelen vraagt om andere keuzes
In het Autisme programma draait het om begrijpen en toepassen. Dat begint bij de manier waarop je schrijft. “We gebruiken in onze programma’s vaak beeldspraak en spreekwoorden,” vertelt Loes. “Bij autisme hebben we dat er bewust uitgehaald.” Beeldspraak kan verwarrend zijn wanneer iemand taal te letterlijk neemt. Dat kan extra vragen oproepen en afleiden van de kern.
Daarom koos het team voor taal die concreet en duidelijk is. Het programma is geschreven op B1-niveau en de instructies zijn zo duidelijk mogelijk geformuleerd. “We hebben geprobeerd zo weinig mogelijk aan interpretatie over te laten,” zegt Loes. Dat zie je ook terug in de oefeningen.
Waar we normaal een open vraag stellen, biedt dit programma specifieke instructies. “We laten mensen bijvoorbeeld maximaal drie kenmerken kiezen,” legt Loes uit. “Dat helpt om overzicht te houden en voorkomt dat iemand verdwaalt in te veel informatie.”
Meer overzicht en minder afleiding
Bij autisme kunnen prikkels en afleiding een grotere rol spelen. Daarom keek het team verder dan alleen tekst. Ook de structuur en de vormgeving kregen extra aandacht. “Zo hebben we halverwege de modules een moment ingebouwd waarop je even checkt hoe het gaat,” vertelt Loes. “Je bent op de helft, lukt het nog om door te gaan, of heb je behoefte aan pauze?”
Ook beelden vroegen om extra zorgvuldigheid. “In onze programma’s gebruiken we normaal gesproken vaker metaforische afbeeldingen,” vertelt Loes. “Voor het Autisme programma wilden we de beelden zo letterlijk mogelijk houden.” Dat bleek een uitdaging. Het team bekeek visuals meerdere keren samen en stelde steeds dezelfde vraag: is dit helder? Zou iemand hier iets anders in kunnen zien? Kan dit afleiden van de inhoud?
Loes geeft een voorbeeld. Een koffiekopje als symbool voor een pauzemoment voelt vanzelfsprekend, maar kan toch verschillend worden geïnterpreteerd. Daarom koos het team voor ondersteunende beelden die zo min mogelijk extra uitleg of interpretatie vragen.
Leren omgaan met autisme in het dagelijks leven
Het Autisme programma helpt cliënten om zichzelf beter te leren kennen en vaardigheden te ontwikkelen die passen bij hun leven. De boodschap is dat ieder mens uniek is. Autisme is daarin een onderdeel van iemands manier van zijn. “Op die manier wilden we voorkomen dat een oordeel over jezelf wordt versterkt,” vertelt Loes. “Het uitgangspunt is dat je jezelf beter leert kennen, zodat je jezelf beter kunt helpen.”
Het programma behandelt thema’s die vaak herkenbaar zijn voor mensen met autisme. Denk aan prikkelverwerking, communicatie en omgaan met verandering. In elke module staat centraal wat een bepaald thema kan betekenen, wat al werkt en wat helpend kan zijn. Er wordt onder andere gewerkt met oefeningen, herkenbare voorbeelden uit de praktijk, ervaringsverhalen en praktische tips. Op die manier kan iemand experimenteren en vergroten we de kans dat we een helpende tool of inzicht aanreiken waar iemand echt iets aan heeft. “Je kunt als het ware in je rugzak stoppen wat bij jou past,” zegt Loes.
Een module die extra opvalt is ‘Je plek vinden in de maatschappij’. Daarin staat de vraag centraal wat iemand leuk vindt, wat iemand goed kan en welke omgeving daarbij past. Het helpt om keuzes te maken die aansluiten bij kwaliteiten en behoeften.
Er is ook een extra module voor naasten. Mensen in de omgeving kunnen daarin leren wat autisme is en hoe zij iemand kunnen steunen.
Praktische inzet in de behandelkamer
Behandelaren kunnen het Autisme programma inzetten bij mensen met een autismespectrumstoornis en bij mensen met subklinische klachten die zich herkennen in kenmerken van autisme. Het programma is vooral geschikt wanneer iemand last ervaart en stappen wil zetten in het omgaan met klachten. Het doel is om nieuwe vaardigheden aan te leren, zodat iemand op een gezondere manier met uitdagingen kan omgaan.
Loes ziet ook een praktische waarde in hoe e-health past bij autisme. In een behandelkamer komen vaak veel prikkels samen. Denk aan sociale interactie, geluiden, temperatuur of kleine veranderingen in de ruimte. Ook een onverwachte situatie onderweg kan iemand uit balans brengen. Thuis kan iemand in een vertrouwde omgeving op eigen tempo lezen, terugkijken en oefenen. Dat helpt om informatie in kleinere stappen te verwerken en terug te lezen wanneer dat nodig is.
Hoe een behandelaar het programma inzet, verschilt per cliënt. Het programma vraagt reflectie op gedachten, gevoelens en gedrag. Ook het netwerk van de cliënt speelt mee, omdat dit in meerdere modules terugkomt. Op basis daarvan kan een behandelaar kiezen voor zelfstandig doorlopen of een blended aanpak. “Het helpt als je als behandelaar kunt zeggen dat iemand het rustig kan nalezen,” vertelt Loes. “Dan hoeft niet alles in één gesprek te blijven hangen.”
Benieuwd hoe het Autisme programma jouw zorgpraktijk kan ondersteunen?
Ontdek hoe onze e-health tools de verbinding in de behandelkamer versterken en cliënten helpen om op een passende manier met hun autisme om te gaan.
Neem contact op of lees meer over onze oplossingen.
Loes van Mulken is psycholoog en werkt inmiddels al bijna 6 jaar bij Embloom. Ze begon als triagepsycholoog en ontwikkelt nu e-health programma’s voor de geestelijke gezondheidszorg binnen het content development team.
In haar werk combineert ze haar inhoudelijke kennis, haar ervaring in het werken met mensen met autisme en andere psychische klachten én haar passie voor schrijven. Op deze manier zet ze zich in om zorg toegankelijk en begrijpelijk te maken, zodat behandelaren ondersteund worden met heldere, gestructureerde digitale interventies en cliënten zich gezien en geholpen voelen.
