Cognitieve gedragstherapie oefeningen
Cognitieve gedragstherapie (CGT) oefeningen helpen om inzicht te krijgen in gedachten, gevoelens en gedrag. Door actief met deze oefeningen aan de slag te gaan, leren cliënten negatieve denkpatronen herkennen en deze stap voor stap te veranderen. Op deze pagina vind je een overzicht van de CGT-oefeningen die beschikbaar zijn binnen ons platform.
Gedachten en gevoelens
Binnen CGT staat centraal hoe gedachten invloed hebben op gevoelens en gedragingen. Onderstaande oefeningen geven inzicht in denkpatronen en hoe deze invloed hebben op emoties.
- Denkstijlen
De oefening Denkstijlen is bedoeld voor cliënten die meer inzicht willen verkrijgen in hun eigen denkstijlen. In deze oefening krijgen cliënten informatie over tien veelvoorkomende denkstijlen en gaan ze aan de slag met het onderzoeken van hun eigen niet-helpende gedachten en de bijbehorende denkstijlen. Er is ook een Denkstijlen oefening voor kinderen en jeugdigen beschikbaar binnen ons platform. - 3G Schema
Het 3G Schema is een hulpmiddel om meer inzicht te krijgen in het verband tussen gedachten en gevoelens die ontstaan naar aanleiding van een bepaalde gebeurtenis. Er is ook een 3G Schema voor kinderen en jeugdigen beschikbaar binnen ons platform. - 5G Schema
Het 5G Schema is een hulpmiddel binnen de cognitieve gedragstherapie om meer inzicht te krijgen in het verband tussen gedachten, gevoelens en gedrag die ontstaan naar aanleiding van een bepaalde gebeurtenis. Er is ook een 5G Schema voor kinderen en jeugdigen beschikbaar binnen ons platform. - Gedachteschema: uitdagen en helpende gedachte
Middels het invullen van een gedachteschema en uitdaagvragen wordt de cliënt gestimuleerd om de geloofwaardigheid van zijn disfunctionele gedachte te onderzoeken. Vervolgens wordt stilgestaan bij het formuleren van een alternatieve, helpende gedachte en hoe deze helpende gedachte van invloed is op het gevoel. Er is ook een Gedachteschema: uitdagen en helpende gedachte voor kinderen en jeugdigen beschikbaar.
Angst en exposure
Exposure is een veelgebruikte techniek binnen CGT om angst stap voor stap te verminderen. Door situaties niet te vermijden maar gecontroleerd aan te gaan, neemt de angst geleidelijk af.
- Angsthiërarchie
De Angsthiërarchie is een oefening die gericht is op het in kaart brengen van angstige situaties. De cliënt wordt gevraagd om stapsgewijs tien situaties te noteren die variëren in de mate van angst die ze oproepen: van weinig angst tot zeer veel angst. - Exposure in vivo
De oefening Exposure in vivo (angsthiërarchie oefenen) is gericht op het in vivo opzoeken van angstige situaties. Deze oefening biedt ruimte om de angstige gedachte, oftewel de rampverwachting, te onderzoeken en te weerleggen. - Interoceptieve exposure
Interoceptieve exposure bestaat uit een aantal oefeningen die gericht zijn op de blootstelling aan lichamelijke prikkels gepaard gaande met hevige angst of paniek. Door deze prikkels op te roepen treedt gewenning op en neemt de angstige reactie af.
Gedragsexperimenten
Een gedragsexperiment helpt om gedachten in de praktijk te testen. Vooraf wordt een verwachting gesteld en vervolgens wordt er onderzocht wat er daadwerkelijk gebeurt. Zo wordt duidelijk in hoeverre gedachten kloppen en kunnen nieuwe, helpende ervaringen worden opgedaan.
- Gedragsexperiment
Het Gedragsexperiment is bedoeld om te onderzoeken of disfunctionele gedachten die men heeft over een bepaalde gebeurtenis ook in werkelijkheid kloppen. In deze oefening wordt ingegaan op het formuleren van een niet-helpende en een helpende gedachte. Er is ook een Gedragsexperiment voor kinderen en jeugdigen beschikbaar op ons platform.
Aandacht en concentratie
Binnen CGT worden oefeningen gebruikt om aandacht en concentratie te trainen. De oefeningen richten zich op het bewust sturen van de aandacht, zodat deze minder blijft hangen in gedachten en makkelijker kan worden verplaatst naar wat op dat moment relevant is.
- Taakconcentratie: aandacht richten
Deze oefening richt zich op het achterhalen waar de cliënt zijn of haar aandacht op focust tijdens moeilijke, of angst inducerende situaties. Het accent ligt op observatie. - Taakconcentratie: aandacht in evenwicht
Deze oefening heeft als doelbewust te oefenen de aandacht te verdelen. Er wordt gekeken in hoeverre de cliënt succesvol is in het sturen van zijn of haar aandacht.
Zelfbeeld en zelfcompassie
Binnen CGT wordt gewerkt aan het versterken van het zelfbeeld en het ontwikkelen van meer zelfcompassie. De oefeningen binnen dit onderdeel richten zich op het verminderen van zelfkritiek en het op een meer helpende en realistische manier leren omgaan met gedachten over jezelf.
- Positieve zelf-affirmaties: Het vergroten van je zelfliefde
Deze oefening bevat een stappenplan waarmee de cliënt meer leert over positieve zelfaffirmaties. De cliënt krijgt inzicht in hoe positieve zelfaffirmaties kunnen bijdragen aan het versterken van het zelfvertrouwen. - Rotte vis brief
De Rotte vis brief is een schrijfoefening waarbij de cliënt een brief schrijft aan iemand die hem/haar pijn heeft gedaan of boos heeft gemaakt. In deze brief verwoordt de cliënt vrijuit alle gedachten en gevoelens, zonder zichzelf te censureren.
Structuur en veiligheid
Binnen CGT wordt gewerkt met het herkennen van signalen van spanning en het op tijd inzetten van helpende acties. Het signaleringsplan helpt om inzicht te krijgen in vroege waarschuwingssignalen en om passende stappen te plannen om terugval te voorkomen of te verminderen.
- Signaleringsplan
Het Signaleringsplan heeft als doel cliënten ondersteuning te bieden tijdens moeilijke momenten. Cliënten registreren signalen waaraan ze kunnen merken dat het niet goed gaat, zoals uitlokkende factoren, bepaalde emoties, niet-helpende gedachtes en niet-helpend gedrag.
