Werkstress in de spreekkamer: van herkennen naar herstellen
“Ik krijg mijn werk nog wel gedaan, maar het kost me steeds meer. En als ik thuiskom, ben ik op.”
Op het werk lukt het nog. Maar de avond is nodig om bij te komen en op zondag begint het piekeren over maandag alweer. In de spreekkamer gaat het dan over meer dan een volle agenda: hoeveel vraagt het werk van iemand, en lukt het nog om daarvan te herstellen?
Dat gesprek verdient aandacht. Volgens cijfers van ArboNed en HumanCapitalCare steeg het aantal verzuimdagen door stressgerelateerde klachten in een jaar met 12 procent en in vijf jaar met 49 procent. Werknemers die door stress uitvallen, zijn gemiddeld 257 dagen afwezig. Bij een burn-out is dat 338 dagen. Het gaat hierbij om stressgerelateerd verzuim in brede zin; werk en privé kunnen daarin samenkomen.
De Week Zonder Werkstress, van 9–13 november 2026, brengt verschillende kanten van werkstress onder de aandacht. Zo worden er vijf dagthema’s belicht die aansluiten bij typische vragen die poh-ggz en ggz-behandelaren met cliënten bespreken. We gebruiken ze daarom als vertrekpunt om de mogelijkheden van Embloom te belichten: hoe help je de cliënt om na een consult concrete stappen te zetten op het werk en thuis?
Maandag: balans en ontspanning
De laptop dichtklappen is iets anders dan het werk loslaten. Gedachten over een deadline of een gesprek met een collega kunnen de rest van de avond vullen. Het helpt dan om samen te onderzoeken wat de spanning in stand houdt en hoe deze cyclus doorbroken kan worden, zodat er ruimte ontstaat voor ontspanning.
In een stress- en ontspanningsdagboek houdt de cliënt dagelijkse ervaringen bij. Die kunnen een volgend gesprek concreter maken: welke werksituaties vragen veel energie en wat biedt tussendoor herstel?
Mindfulness- en ontspanningsoefeningen bieden daarnaast ruimte om te oefenen met het richten van de aandacht in het hier en nu; weg van het piekeren over het verleden of de toekomst. Bij een bodyscan richt de cliënt de aandacht op lichamelijke gewaarwordingen. Bij progressieve relaxatie worden spiergroepen afwisselend aangespannen en ontspannen. Samen bespreek je hoe de cliënt het oefenen ervaart en wat in het dagelijks leven past.
Dinsdag: stress herkennen en voorkomen
“Het hoort er gewoon bij. Na deze deadline wordt het rustiger.” Een belangrijke factor bij het ontstaan van burn-out is het langdurig niet herkennen of negeren van signalen van toenemende uitputting. Des te belangrijker is het dus om samen met de cliënt deze signalen inzichtelijk te maken.
De Burn-out Assessment Tool (BAT) brengt burn-outklachten in kaart en kan de verdere beoordeling ondersteunen. De vragenlijst stelt geen diagnose, maar biedt vooral waardevolle inzichten om het gesprek aan te gaan met de cliënt en de progressie te monitoren.
Daarbij is ook het verschil tussen werkdagen en vrije dagen interessant. Neemt de spanning af wanneer iemand vrij is? Of blijft het werk ook dan veel aandacht vragen? Zo krijgt het gesprek over ‘druk zijn’ meer inhoud.
Woensdag: gezond en slim werken
Doorwerken tijdens de lunch, nauwelijks bewegen en ’s avonds nog even de mail openen. Gewoonten die tijdens een drukke periode ontstaan, verdienen een plek in het gesprek over werkstress.
Het Leefstijlprogramma besteedt aandacht aan het ontwikkelen van gezondere leefgewoontes zoals ontspanning, beweging, voeding en slaap. De cliënt onderzoekt de eigen leefstijl en kiest wat die wil veranderen. Dat biedt een ingang om gezondere routines te ontwikkelen, zoals structurele eetmomenten, pauzes en beweegmomenten.
Ook de inhoud en organisatie van het werk vragen aandacht. Het programma Werkstress behandelt onder meer het onderzoeken van werkstress, persoonlijke kwaliteiten en job crafting: mogelijkheden om het werk beter te laten aansluiten bij de persoon. Spelen spanningen vooral in de samenwerking, dan kan Feedback en conflicthantering een passende ingang zijn.
Daarmee komt ook aan bod welke veranderingen op het werk nodig zijn en met wie de cliënt die kan bespreken.
Donderdag: herstel en duurzame inzetbaarheid
Herstellen van burn-out is geen quick-fix. Doorgaans is er sprake van diep ingesleten patronen die ervoor zorgen dat iemand zichzelf structureel overvraagt met spanning en uitputting als gevolg. Hoe verdeelt iemand de energie? Welke signalen worden gemakkelijk genegeerd? En welke patronen maken het lastig om grenzen te bewaken?
Het burn-outprogramma behandelt onder meer lichamelijke signalen, balans in de dag, persoonlijke patronen en nieuw gedrag. Met een activiteitendagboek kan de cliënt activiteiten en de ervaren energie bijhouden. Dat geeft materiaal om samen te bespreken hoe belasting en herstel zich tot elkaar verhouden.
Later in het traject kan het Doorpakprogramma ondersteunen bij de voorbereiding op de periode na de behandeling. De cliënt verzamelt belangrijke inzichten in een persoonlijk groeiplan. Bij werkstress kun je daarin ook aandacht besteden aan situaties waarin oude gewoonten terugkeren, zoals pauzes overslaan zodra het druk wordt.
Vrijdag: kleine moeite, groot effect
Een inzicht uit de spreekkamer krijgt betekenis wanneer iemand het in de werkdag kan toepassen. Bijvoorbeeld door met de leidinggevende prioriteiten te bespreken, een pauze vrij te houden of aan te geven dat een extra taak er niet bij past.
Het stress-stoplicht helpt de cliënt om te onderzoeken wat stress oproept en wat die kan doen om de spanning te verminderen. Met Een planning maken krijgt de verhouding tussen verplichtingen en plezierige activiteiten aandacht. Daarnaast bieden assertiviteitsoefeningen als Grenzen aanvoelen en Grenzen aangeven waardevolle handvatten om grenzen beter te leren hanteren.
Kies samen een stap die bij de situatie past en kom erop terug. Wat lukte? Wat maakte het moeilijk? Soms vraagt dat om bijsturen, soms om meer ondersteuning of andere afspraken op het werk.
De vijf dagthema’s laten zien hoeveel verschillende ingangen er zijn om werkstress te bespreken. Welke je kiest, hangt af van de klachten, de hulpvraag en de omstandigheden van de cliënt. Ook de privésituatie kan daarbij relevant zijn, bijvoorbeeld wanneer Geldzorgen de belasting vergroten of het herstel bemoeilijken.
In onze patient journey voor stress- en burn-outklachten vind je de genoemde onderdelen en andere mogelijkheden voor begeleiding, behandeling en nazorg.
Yvo in den Bosch is psychotherapeut, mind & body therapeut en manager R&D bij Embloom. Met meer dan 18 jaar ervaring in de zorg heeft hij het zijn missie gemaakt om mensen duurzaam van klacht naar kracht te begeleiden. Bij Embloom leidt hij de ontwikkeling van digitale tools die zorgverleners ondersteunen en cliënten versterken in hun herstelproces. Naast zijn rol bij Embloom is Yvo oprichter van MindMotions, een praktijk waarin hij psychotherapie, yogatherapie en personal training combineert om cliënten te helpen op mentaal, lichamelijk en relationeel vlak.
Hij heeft promotieonderzoek verricht aan de Universiteit Maastricht naar veerkracht mechanismen en heeft zich gespecialiseerd in de behandeling van depressie, angst, stress en (chronische) pijn.
Met zijn brede expertise geeft Yvo ook trainingen en supervisie aan zorgprofessionals, waarbij hij zich richt op het verbinden van wetenschap, praktijk en innovatieve zorgoplossingen.
